Kolcowanie opon

Parę lat temu, kiedy rower zaczął stanowić nieodzowny element mojego życia, martwiłem się, że jak przyjdzie zima to porzucę go w kąt, a do wiosny już o nim zapomnę.

Postanowiłem coś na to poradzić.

Nie muszę chyba nikogo z Was namawiać do jazdy na rowerze po śniegu. Otóż każdy, pewnie nawet dziecko w przedszkolu, wie, że metalowe kolce w oponach znacznie polepszają przyczepność na lodzie lub śniegu. Właśnie, zależy na jakim śniegu. Np. na puszystym i głębokim - metalowe kolce niewiele zdziałają. Natomiast długie, gumowe owszem.

Wiele razy widziałem kolarzy jeżdżących w zimie po lesie ze śrubami czy innymi dziwnymi patentami w oponach, zabierając ze sobą wszystkie liście przebijające się przez warstwę puszystego śniegu. Takie, oraz wiele innych zaobserwowanych przypadków, reflektowało do rozpatrzenia tego problemu na łamach bikeBoardu.

Przede wszystkim zacznę od tego, jakie opony stosować na jakiej nawierzchni. Tacy producenci jak np. fiński Nokian rozpoczęli produkcję opon z kolcami ze stali spiekanej, co poprawia trakcję na lodzie i to znacznie. Opona zdaje się być uniwersalna, jednak na mocno ubitym śniegu nie jest już taka idealna. Znawcy tematu twierdzą, że istnieje aż 7 gatunków śniegu, do których stosuje się różne ogumienie. Oczywiście, nikt nie będzie gromadził siedmiu kompletów opon za drzwiami w pokoju tylko po to, by je zmieniać w zależności od temperatury oraz warunków atmosferycznych.

Dlatego potraktujmy sprawę bardziej ogólnie. Na kopny, puszysty śnieg stosujemy opony takie jak na błoto, czy też przeznaczone do dulau. Na bardzo głęboki śnieg, szersze (np.: Gazzaloddi 2.6 lub 3.0). Szersza opona nie będzie się zapadać. Z kolei węższa wbija się głębiej w śnieg, co powoduje lepszą stabilność opony "na boki". Doświadczenie nauczy Was kiedy zakładać kolce, kiedy opony dualowe, a kiedy szerokie kapcie.

Na twardy, ubity śnieg najlepiej stosować wąskie opony z metalowymi kolcami. Z kolei jeżeli mamy zamiar pojeździć np. po zamarzniętym stawie czy jeziorze to idealną oponą będzie slick z metalowymi kolcami o długości około 2 mm.

Opiszę przygotowanie opon na ubity śnieg, bowiem taki najczęściej jest spotykany i pożądany na naszych ulubionych ścieżkach rowerowych. W zależności od zasobów Waszych portfeli, do nakolcowania stosujemy oponę używaną lub nową. Jeżeli używana - to należy pamiętać, że musi być na niej choć trochę bieżnika. Dlatego należy się zastanowić czy nie lepiej kupić nowej, np. polskiej Dębicy, która ma dużo bieżnika. Jeżeli Cię stać na więcej, kup oponę na błoto, np.. spike'a firmy Panaracer (idealny na zimę). Wybór opony pozostawiam Wam.

Sposób

Materiał: opona, 80-300 kolców (wkrętów), silikon uniwersalny (ew. klej butapren).

Narzędzia: wkrętarka (ew. wiertarka), pistolet do silikonu.

Dobrze nakolcowana opona to taka, w której metalowe kolce pokryją się z gumowymi w oponie. W celu uzyskania precyzyjnego trafienia wkrętem od wewnątrz opony wskazane jest napunktowanie jej od zewnątrz. Robimy to za pomocą tępego wiertła, którym wwiercamy się w oponę od zewnątrz, uważając na to by nie uszkodzić oplotu (kordu). Podczas punktowania możemy sobie pomóc nakładając niewielką ilość oleju w miejsce wwiercania po to, by opona "nie łapała" wiertła. Wiertło winno być jak najcieńsze (około 1.5-2.0 mm).

Kolejnym etapem jest precyzyjne umieszczenie wkrętów w oponie. Od wewnątrz, w punktach zaznaczonych wiertłem, wkręcamy kolce. Jeżeli mamy do dyspozycji wkrętarkę wyposażoną w mechanizm sprzęgłowy ustawiamy go odpowiednio tak, by nie "przeciągnąć" wkrętów w oponie. Jeżeli natomiast dysponujemy tylko wiertarką to musi ona posiadać płynną regulację obrotów. Obroty ustawiamy na stosunkowo niskie (200-400 obr./min). Do futra wiertarki zakładamy magnetyczną przejściówkę, a na jej koniec końcówkę odpowiadającą wkrętom.

Bardzo ważne jest dobranie odpowiedniego rozmiaru kolca. Nieprawdą jest, że im większy kolec tym lepsza przyczepność. Głównie zależy od tego po czym będziemy jeździć. Np. długie kolce sprawdzą się w głębszym śniegu, natomiast na lodzie lub na ubitym śniegu, kolce będą się "kładły". Tak samo źle jest stosować grube kolce. Mogą one spowodować pękanie bieżnika, a w dalszej konsekwencji pęknięcie opony i eksplozję dętki. Dlatego ja polecam rozmiar 2.5x10 mm (ew. 2.5x12). Pierwszy wymiar to grubość wkrętu, drugi zaś to jego długość. Nie może to być wkręt do drewna, ponieważ jest zbyt słaby. Należy więc kupić blachowkręty z łbem soczewkowym z twardej stali nierdzewnej, najlepiej zakończone widią (przypomina zwykłe wiertło). Koniecznie muszą one być na wkrętak krzyżakowy - zdecydowanie ułatwi to montaż.

Po zamocowaniu wszystkich wkrętów w oponie należy skorygować te, które wyszły z boku bieżnika. Następnym bardzo ważnym etapem jest zabezpieczenie kolców od wewnątrz tak, by nie kaleczyły one dętki. Należy wówczas nałożyć za pomocą pistoletu do silikonu niewielką ilość tej masy na łeb wkrętu. Widziałem różne zabezpieczenia przed kaleczeniem dętki (druga dętka, druga opona, izolacja), ale masa silikonowa wydaje się być najlepsza głównie ze względu na wysoką odporność na zmiany temperatury. Izolacja na mrozie pęka i się wykrusza. Druga dętka się przeciera, a druga opona spowoduje, że koło stanie się bardzo ciężkie. Tak samo nie należy przesadzać z ilością kolców. Każdy następny to dodatkowe gramy, a niekoniecznie przyniesie to pożądane rezultaty. Pamiętaj, że większa masa amortyzowana (hardtail, full susp.) niesie za sobą konsekwencje w postaci słabszej trakcji. Poza tym koło powinno być jak najlżejsze.

Oponę kolcujemy w choinkę z częstotliwością: 1 kolec na środku opony, po dwa na boki. Te na bokach opony nie powinny być zbyt mocno położone, ponieważ będą się jeszcze bardziej kładły podczas pochylania się koła (w zakręcie). Pamiętaj, że kolce mają tylko poprawić przyczepność, więc nie mogą stanowić większości w oponie. Odległości między nimi winny wynosić około 6-10 cm. Na bokach odległości te powinny być odpowiednio mniejsze. Boczne kolce można także montować parami. Mogą też być nieco dłuższe niż te na środku opony. Uwaga: za długie kolce na bokach mogą uszkodzić wewnętrzną stronę ramy.

Po wykonaniu dzieła pamiętaj, by nie przesadzać z ciśnieniem w kołach. Dla bezpieczeństwa zainwestuj w grubszą dętkę. I nie próbuj jeździć na flaku...

Krzysztof Zgórkiewicz  -  Foto: A. Holewa

bikeBoard 1/2001