Sklep	Aukcje	Forum	Biuletyn	Klipy	Napisz do nas

Okulary

O tym, jak kupując okulary sportowe
nie pogorszyć ostrości widzenia

Swoje pierwsze okulary rowerowe kupiłem przed wyścigiem Karpacz-Spindlerowy Młyn w 1992 r. Wyprodukowane przez znaną firmę narciarską, służyły mi aż 24 godziny. Podczas wypadku rozłożyły się na czynniki pierwsze. O ile oprawki były przyzwoitej jakości, nie można tego samego powiedzieć o szybie. Całe szczęście, że nie uszkodziła mi oczu.

Kolejne, innej firmy, to zdecydowany skok naprzód. Etui, dwie pary wymiennych szyb i zauszników - do dziś są używane w moim klubie. Uratowały mi oczy podczas upadku w czasie nieudanego zjazdu po schodach. Ponieważ szyba z "lustrzanką" trochę przy okazji się porysowała, postanowiłem dodatkowo sprawdzić, jak wytrzymała jest naprawdę. Kładąc ją na imadle test rozpocząłem od niedużego młotka a zakończyłem pięciokilowym. Wytrzymała! Owszem, solidne wgniecenie było, ale kształt całości został zachowany. Od tego czasu tandety okularowej nie używam.

Nasz rynek okularów sportowych i przeciwsłonecznych rozwija się coraz bardziej. By ułatwić nieco wybór, dzielę się informacjami uzyskanymi od Pawła Krzemińskiego, dyplomowanego optyka i optometrysty, uprawiającego swój zawód od 1993 r., rekreacyjnie jeżdżącego kolarza górskiego...

Zawsze widzimy minimalnie niedoskonale. Kupując okulary z barwionymi szkłami, możemy poprawić lub pogorszyć sobie ostrość i komfort widzenia. Dla krótkowidza najlepszy byłby zatem szary, ewentualnie brązowy, dla dalekowidza - zielony kolor szyb. Noszenie soczewek niebieskich (podyktowane modą) jest raczej niewskazane. Zmniejsza się w ten sposób ostrość widzenia, a w sporcie jest ona bezwzględnie niezbędna.

Skorzystać można za to z tzw. blueblockera, czyli żółtych szyb, obcinających promienie krótkie, czego efektem jest rozjaśniony, wyostrzony obraz. Możemy też używać soczewek fotochromatycznych lub polaryzowanych. Fotochromy mają zabarwienie wstępne 15%, maksymalne 65%, a to w stosunku do soczewek przeciwsłonecznych - zabarwionych w 75% - to trochę za mało, ale w niektórych warunkach pogodowych jest to dobre rozwiązanie. Soczewki polaryzacyjne mają z kolei za zadanie zlikwidowanie odbić (odblasków), głównie od szyb samochodowych i lustra wody. Od dobrej jakości soczewek możemy się spodziewać powłoki antyrefleksyjnej. Jej zadaniem jest wyeliminowanie odbić powstających na okularach, przez co mamy poprawiony kontrast widzenia. Bez tej powłoki do oka wpada "wszystko" - z odbiciami i bez. Mózg musi te zbędne informacje wyeliminować, a w czasie uprawiania sportu ma on i tak sporo pracy. Te powłoki kojarzą się z fioletowym lub zielonym połyskiwaniem lepszej jakości szkieł korekcyjnych. Otóż nie ma powłok w takich kolorach, są one bezbarwne! Wrażenie "koloru" mamy z zewnątrz. To jedynie odbicie szczątkowe, czyli długość fali, która jest najmniej transmitowana przez szkło. Te "fioletowe" to powłoki starej generacji, jedno- lub dwuwarstwowe, o skuteczności do 4%. Najnowszym rozwiązaniem jest wielowarstwowa powłoka antyrefleksyjna z odbiciem szczątkowym w kolorze zielonym, o skuteczności do 99%. Dodatkowo powłoki zabezpieczają oczy przed szkodliwym promieniowaniem ultrafioletowym UVA, UVB. Kolejna powłoka, o której warto wspomnieć, zabezpiecza szyby przed zarysowaniem. Powstaje ona poprzez utwardzenie cieplne szyb. Mimo to należy zachować ostrożność i nie kłaść ich beztrosko. Czyszczenie też wymaga rozsądku. Zabłocone okulary lepiej najpierw przemyć wodą, dopiero później oczyścić kawałkiem mikrofazy. Irchą czyścimy wyłącznie soczewki szklane, te plastikowe ircha porysuje!

Podsumowując, jedna para okularów nie zawsze wystarczy. Pewnym rozwiązaniem są oprawki z wymiennymi szybami, pozwalające na dopasowanie koloru soczewek do warunków atmosferycznych i indywidualnych preferencji. Niestety, nie wszystkie typy okularów je posiadają.

Wady wzroku a uprawianie sportu

Często osoby z wadami wzroku, pragną uprawiać sport wyczynowy. Co może się stać, gdy decyzja o uprawianiu sportu zapada bez konsultacji z lekarzem?

Według dr med. Magdaleny Chomziuk z Akademii Medycznej w Gdańsku, specjalisty chorób oczu, szczególnie narażone są osoby z wadą krótkowzroczności lub postępującej krótkowzroczności (występującej najczęściej wśród młodzieży). Krótkowzroczność w połączeniu ze specyficznym wysiłkiem w downhillu, slalomu równoległego, akrobacji na bmx-ach, trialu, skoków może, w wyniku kumulujących się mikrourazów, spowodować zmiany w głębszych warstwach oka, np. w siatkówce. Osoby sporadycznie trafiające do lekarza powinny zwrócić uwagę na ten temat i udać się do okulisty z wizytą. Kluby sportowe wysyłają zawodników na badania okresowe co trzy miesiące lub co pół roku, w zależności od wieku zawodnika i uprawianej dyscypliny. Nawet jeśli ktoś nie przechodził żadnej choroby oczu lub nie posiada żadnej wady wzroku, powinien trafić do gabinetu okulistycznego w ramach badań okresowych. Jeżeli wcześniej był już przeprowadzony wywiad okulistyczny, jest on uwzględniany przy decydowaniu o ewentualnym skierowaniu na badania specjalistyczne lub - niestety - o dyskwalifikacji.

Wymagania co do ostrości widzenia, jaką należałoby uzyskać, różnią się w zależności od uprawianej dyscypliny sportu. Dla kolarstwa wynoszą one: do -5 dioptrii korekcji szkłami wklęsłymi lub do +8 dioptrii korekcji szkłami wypukłymi oraz do +3 lub do -3 dioptrii szkłami cylindrycznymi.

Orzekanie zdolności uprawiania sportu wyczynowego odbywa się na podstawie listy wskazań i przeciwwskazań. Kandydata na sportowca dyskwalifikują:

całkowita ślepota jednego oka lub brak gałki ocznej,
nieznaczne upośledzenie wydzielania łez lub nieprawidłowości w odpływie łez,
zaburzenia powiek, upośledzające ich sprawność,
wyraźny oczopląs przy patrzeniu na wprost,
choroby rogówki, twardówki, tęczówki, ciała rzęskowego upośledzające ostrość widzenia,
przebyte choroby siatkówki, naczyniówki i nerwu wzrokowego,
niedowład lub porażenie zewnętrznych lub wewnętrznych mięśni oka.

Dr Magdalena Chomziuk dodaje, że podczas jej pracy w przychodni sportowej przepisy kwalifikacyjne uległy zaostrzeniu. Liczba osób zgłaszających się do przychodni sportowej z wadami wzroku i chorobami oczu niestety się zwiększa, ale ponieważ urazowość wśród uprawiających sport nie zmienia się, należy wnosić, że większość z nich znajduje się pod opieką okulisty i używa okularów korekcyjnych.

Piotr Kompowski

bikeBoard 8/2000

Okulary

O tym, jak kupując okulary sportowenie pogorszyć ostrości widzenia

Wady wzroku a uprawianie sportu

O tym, jak kupując okulary sportowe
nie pogorszyć ostrości widzenia