Przygotowanie do zawodów DH

Właśnie dla tych, którzy pierwszy raz...

3, 2, 1 start! Ruszasz jak z procy, starter wraz z bramką zostaje z tyłu, drugi zakręt - gleba. Łańcuch zaplątał się wokół korby. Kręcisz na umór korbami - to chyba zaczyna już działać instynkt. Podświadomość nakazuje pedałować. Przecież startuje by wygrać te ch... zawody. Nic z tego - bicykl nie został przystosowany. Awaria na początku imprezy. A mogło być tak pięknie i kolorowo...

Nierzadko o uśmiechu zawodników na pudle decyduje perfekcyjne przygotowanie do konkretnej imprezy. Startujesz bowiem po to, by wygrać. Jeśli już nie wygrać to przynajmniej dojechać na metę i zająć przyzwoitą lokatę. Nawet najlepszym światowym sławom zdarzają się awarie na trasie, ale jakoś rzadziej niż np. w Polsce. Skąd się to bierze? Ano stąd, że zawodnicy sponsorowani nie startują cały rok na np. tym samym łańcuchu czy przerzutce. Ba, na każde zawody przywożą po kilkanaście rowerów dla każdego zawodnika, po to by dobrać odpowiedni, uwzględniając warunki "za oknem" oraz profil trasy. Po drugie, w przypadku awarii podczas treningów wyjmują nowy sprzęt, a nie regenerują zdewastowanego. Każdy profi rider nastawia się na zwycięstwo, a nie na porażkę. Kiedy w grę wchodzi np. tytuł mistrza swiata czy starego kontynentu to nie warto oszczędzać na sprzęcie. Zwłaszcza jak są pieniądze. Właśnie, to podstawowa bariera w profesjonalnym sporcie. Zatem myślisz, że bez kasy ani rusz? Otóż to najbardziej błędne stwierdzenie, jakie można sobie wyobrazić. Na pewno jest to sprawa kluczowa, ale nie znaczy, że bez grubego portfela nie ma szans. Podstawą do sukcesu to odpowiednie przygotowanie siebie oraz sprzętu.

Sprzęt

Warto mu poświęcić nieco więcej czasu niż zwykle. Przed każdymi zawodami sprawdź czy wszystkie śrubki są podokręcane. Jeśli rzeczywiście poważnie myślisz o starcie w imprezie, wymień wszystkie linki i pancerze. Nie zbankrutujesz, a wyeliminujesz element, który zazwyczaj psuje się w najbardziej nieoczekiwanym momencie. Jednocześnie przerzutki zaczną działać precyzyjnie, dzięki czemu zminimalizujesz prawdopodobieństwo samoczynnej zmiany biegów na wertepach. Mało tego - zazwyczaj wtedy, kiedy tego bardzo nie chcesz, urywają się linki. Po ich zmianie raczej się to nie zdarzy.

Regulacja

Bardzo ważna jest precyzyjna regulacja wszystkich podzespołów w bicyklu. Ograniczniki przerzutki ustaw tak, byś nie miał możliwości np. zrzucenia łańcucha poniżej skrajnej koronki. Pamiętaj, że podczas zawodów jesteś pod ogromną presją i nie będziesz miał czasu zastanawiać się czy łańcuch właśnie spadł czy to tylko złudzenie. Należy wyeliminować wszystkie newralgiczne punkty. Tak samo wyreguluj dokładnie napinacze łańcucha wraz z całym systemem jego prowadzenia. Pomyśl tylko ile czasu zmarnowałbyś na zakładanie łańcucha na korbę w przypadku jakieś awarii. Przykładowo średni czas przejazdu zawodnika wynosiłby 5 minut, a różnice pomiędzy najlepszymi zawodnikami rzędu 2-3 sekund. Półminutowe zakładanie łańcucha może niekiedy całkowicie pogrzebać szansę na zwiedzanie podium.

Hamulce ustaw tak, by częste korzystanie z nich nie było utrapieniem. Potrenuj wcześniej na długich, krętych zjazdach czy ustawiona głębokość klamki hamulcowej jest optymalna. Klamka zbyt oddalona od kierownicy spowoduje, że nie będziesz miał pełnej kontroli nad kierownicą podczas np. kamienistych tras. Otwarty nadgarstek będzie z mniejszą siłą trzymać kierownicę. Z kolei, kiedy ustawisz je zbyt blisko, może się okazać, że nie zdążysz zacisnąć klamki. Właściwie tyczy się to hamulców tarczowych wyposażonych w zbiorniczki wyrównawcze. Jeśli natomiast dysponujesz poczciwą Magurą czy V-brake'ami, to pamiętaj, że klocki się zdzierają. Jeśli akurat trafisz na paskudną pogodę, musisz uwzględnić przy regulacji fakt, że na mecie będziesz miał znacznie mniej klocków niż na starcie. Dlatego regulację wykonaj z uwzględnieniem warunków atmosferycznych. W przypadku Magury warto ustawić cylinderki tak, by pożądaną głębokość klamki uzyskać przy maksymalnie wkręconej śrubie regulacyjnej na klamce.

Jeśli już mowa o klamkach hamulcowych, to warto na czas zawodów przykręcić ich korpus nieco słabiej do kierownicy niż zwykle. Dlaczego? Dlatego, że podczas ewentualnego wypadku na klamkę uderzenie spowoduje przekręcenie korpusu wokół kierownicy. Wtedy ciężko będzie ustawić go z powrotem do pozycji wyjściowej. Mało tego, możesz spowodować jego uszkodzenie lub nawet złamanie klamki. Dokręć je więc tak, byś mógł nią kręcić dookoła kierownicy, choć z dużym oporem.

Wszystkie "frędzle", jak np. nadmiar linki od przerzutki, należy bezwzględnie usunąć. To samo tyczy się kabelków od licznika. Jeśli korzystasz z pedałów zatrzaskowych, pamiętaj, by ustawić je optymalnie. Tu także wiele zależy od trasy. Na częstych skokach lepiej pedały skręcić mocno, na krętych, błotnistych raczej lekko, mimo to z umiarem. Warto mieć dwa komplety pedałów - zatrzaskowe i platformy. Te drugie są niezbędne na śniegu czy trasie typu Czantoria. Mimo to znam konserwatystów, którzy przez cały sezon używają "zatrzasków" bez względu na aurę.

Koła

Warto im poświęcić nieco czasu. Bezwzględnie nowe, grube dętki - jeśli chcesz poważnie potraktować tą rywalizację. Te łatane weź ze sobą na zawody, ale na start załóż najlepsze, jakie masz. Jeśli dysponujesz wolną gotówką, skompletuj także co najmniej dwa zestawy opon - w zależności od warunków atmosferycznych. Pamiętaj, że nie ma opon uniwersalnych - są to opony do wszystkiego i jednocześnie do niczego. Zaopatrz się w co najmniej komplet gum na suche nawierzchnie i na błoto.

Ponieważ w Polsce cały downhillowy sport jest jeszcze mocno w powijakach, prawdopodobnie będziesz mógł przejechać kilka razy trasę przed zawodami (na np. Pucharze Świata trasa zazwyczaj jest znana i otwarta w przeddzień zawodów). Potraktuj to jako zapoznanie i czym prędzej zabierz się do regulacji osprzętu (kierownica, siodełko, zawieszenie). Od tego ostatniego wiele zależy, bowiem regulacja tłumienia, twardości czy progresji ma ogromne znaczenie. Nie jest to de facto regulacja komfortu, ale trakcji kół po podłożu. Tymi parametrami określa się w ścisły sposób czas, jaki koło styka się z matką ziemią.

Z takich drobnych szczegółów, które mnie spotkały, warto powiedzieć o np. rączkach kierownicy, które lubią się obracać. Polecam chwyty firmy Sintesi. Są twarde, niewygodne i robią się po nich odciski. Ale ich podstawowym atutem jest to, że nie kręcą się na kierownicy na deszczu czy śniegu. Następna mała sprawa to długość łańcucha. Zbyt długi będzie się niepotrzebnie plątać, będąc źródłem konfliktów w napędzie. Natomiast za krótki może się urwać przy dobiciu zawieszenia (w niektórych przypadkach sprzętowych). 

Mechanizm korbowy. Jeśli używasz rockringów to nie ma tematu. Jeśli nie, to pomyśl o założeniu jak najmniejszej zębatki - zwiększysz tym sposobem prześwit. Drugim aspektem w sprawie korbowodu są przełożenia osiągane na małym, a dużym blacie. Uwzględnij to na treningach. Jeśli dodatkowo aura nie sprzyja, skonfiguruj napęd tak, byś jak najwięcej korzystał z dużych koronek na kasecie - małe się zapychają pomiędzy sobą uniemożliwiając korzystanie z nich.

Przygotowanie siebie i organizmu

Właściwie ten temat będę chciał w przyszłości rozwinąć na łamach bikeBoard'u, ale teraz warto, bym powiedział dwa słowa. Po pierwsze, nie jest metodą zamęczanie organizmu w przeddzień zawodów - doprowadzi to tylko do zakwasów i nieprzyjemnych bóli. Jeśli chcesz potrenować przed imprezą to zacznij co najmniej 10 dni wcześniej. Po drugie, może to głupio zabrzmi, odpuść sobie imprezkę z przyjaciółmi w wieczór poprzedzający zawody. Wiem, że nie wypada odmawiać sobie tej integracji, która jest nieodzownym elementem zawodów DH w Polsce, ale prawda jest taka, że ci wszyscy, co się tam spotykają, zazwyczaj nie polewają się szampanami stojąc na "pudle" dla najlepszych. Piszę "zazwyczaj" bo zdarzają się przypadki, że na imprezę przychodzi 90% uczestników zawodów (tak miała się sprawa na zawodach w Myślenicach w zeszłym roku na początku października).

Licencja

Jest niezbędna, jeśli myślisz o startach w zawodach, które organizowane są przez PZKol. lub są też pod jego patronatem. Licencja kolarska jest ważna przez rok kalendarzowy i wydawana jest w klubach sportowych i przez OZKol. (Okręgowy Związek Kolarski). Aby zrobić licencję PZKol'u trzeba się nieco nabiegać, ponieważ musisz załatwić badania lekarskie u specjalistów (tu wiele zależy od klubu czy instytucji, która wydaje Ci licencję). Jako ciekawostkę podam, że np. w Krakowie niegdyś trwało to pełne dwa tygodnie w moim przypadku (rok później było szybciej). Dlaczego o tym piszę? Żeby uświadomić tych, którzy biorą się za ten sport poważnie i chcą startować na zawodach dla licencjonowanych zawodników - nie zawsze jest to proste, a poza tym lepiej nie zostawiać tego na ostatnią chwilę.

Ubezpieczenie NW

Jest to bardzo ważny element. Istnieją dwa warianty: albo organizator zapewnia ubezpieczenie, albo należy je załatwić we własnym zakresie. Nie kosztuje to wiele, a chroni nas od kosztów przy ewentualnej kontuzji. Przy zawieraniu umowy z zakładem ubezpieczeń musisz zaznaczyć, że chcesz się ubezpieczyć na okoliczność nieszczęśliwych wypadków (NW) podczas brania udziału w zawodach rowerowych. Zazwyczaj kwota za takie ubezpieczenie oscyluje w granicach 10-25 złotych. Pamiętaj, że zwykłe ubezpieczenie NW nie obejmuje startów w zawodach sportowych.

Wszelakie klucze, narzędzia czy dokumenty na czas startu w zawodach pozostaw w bezpiecznym miejscu (np. w kieszeni u znajomego obserwatora imprezy) po to, by sobie nimi nie zrobić krzywdy podczas upadku. I tak w razie jakiejkolwiek awarii na trasie nie warto rzucać się do naprawy, bo szansa na trofeum zostaje już praktycznie pogrzebana. To nie XC, w którym 2 minuty czasem nie robią różnicy. Komórkę też pozostaw w domu lub u kogoś znajomego - nikt nie będzie Ci głowy zawracał na zawodach, a możesz jej i sobie zrobić krzywdę podczas glebowania.

Ciuchy

Jeśli preferujesz luźne, freeride'owe ciuchy, to pamiętaj, że wszelakie bluzy typu "XXL" będą zahaczać o siodełko, a luźne spodnie o zęby korbowodu. Postaraj się dobrać odzież tak, by nie mieć z nią problemów na zawodach. Skoro temat ciuchów mamy na tapecie to warto przypomnieć iż w zawodach serii Pucharu Polski w zjeździe obowiązują ochraniacze na kolana, łokcie, kręgosłup, barki, jednym słowem pełna zbroja. Prócz tego, kask integralny (dobrze, że nie homologowany), rękawiczki z długimi palcami, długie spodnie i koszulka oraz gogle. W przypadku innych, mniejszych zawodów, jest to ściśle uzależnione od widzimisię organizatora.

Przed startem

Luz, nie napinaj się. Nie możesz być spięty. Nie atakuj pierwszego zakrętu na 100%. Zapomnij o tym, że ktoś się gapi na Ciebie. Pomyśl, że jesteś jakimś tam z końca listy i nikt nie zwraca uwagi na Ciebie. W tym sporcie ważne jest opanowanie. Wbrew pozorom nie jest to sport siłowy i dla nerwusów. Pomyśl np., że uciekasz przed kimś lub zaraz spadnie deszcz i wracasz do domu w nieco przyspieszonym tempie. Nie popisuj się na skoczniach swoją ekwilibrystyką - zrobisz to po zawodach. Przed startem opróżnij pęcherz i zjedz np. bułkę z bananem lub jogurt. Nie opychaj się. Nie warto bowiem jechać z pełnym "śmietnikiem". Pod żadnym pozorem nie pij alkoholu przed startem. Po pierwsze, pomimo tego, że piwo jest kaloryczne, osłabi Twój organizm przez odwadnianie (to zadanie alkoholu). Po drugie, Twój rezultat może się okazać nieważny, jeśli Komisja Sędziowska zażąda kontroli stanu Twojego organizmu.

Krzysiek Zgórkiewicz

bikeBoard 6/2001