Regeneracja zębatek

Bardzo często spotyka się bikerów, którzy wymieniają wielotryby co jakieś pół roku. Dwa, trzy łańcuchy i koniec, następny już nie współpracuje. Na pewno przyczynia się do tego zbyt późna wymiana łańcuchów i brak odpowiedniego dbania o nie (czyszczenie, smarowanie, unikanie krzyżowania). Wielotryb jest zwykle twardszy od łańcucha i zużywa się wolniej, co nie znaczy, że zużywa się powoli. Jeżeli wymienimy łańcuch zbyt późno, nowy zacznie przeskakiwać. Na szczęście nie oznacza to definitywnego końca wielotrybu. Jeżeli zniszczenie zębów nie jest znaczne (łańcuch przeskakuje tylko sporadycznie), możemy pokusić się o regenerację kasety. Ja swojego XT używam już czwarty sezon (powinien dotrzymać do jego końca), co oznacza dobre kilkanaście tysięcy kilometrów. Łańcuchy wymieniam najpóźniej co 1 tys. km, a samą kasetę podpiłowywałem już trzykrotnie.

Potrzebne narzędzia

• klucz do wielotrybu,
• klucz łańcuchowy, tzw. bat,
• imadło,
• wiertarka,
• okrągłe kamienie szlifierskie o średnicy ok. 5-7 mm, możliwe do zamocowania w wiertarce. Na jedną kasetę potrzeba ich kilka, bo dość szybko się zużywają,
• jedno piwo i wolny wieczór.

Opis czynności

1. Kluczem do wielotrybu i kluczem łańcuchowym odkręcamy wielotryb od bębenka wolnobiegu.
2. Rozbieramy kasetę. Zależy to od modelu. LX do 1998 r. był rozkręcany całkowicie - każdą zębatkę można było oddzielić od innych, podobnie XTR i XT do 1995 r. Teraz królują kasety nitowane, których całkowity demontaż, a zwłaszcza późniejsze złożenie mogą być problematyczne. Jeżeli naszą kasetę możemy podzielić na pojedyncze zębatki mamy o połowę pracy mniej. Całą operację możemy wówczas przeprowadzić przy pomocy okrągłego pilnika.
3. Mocujemy zębatki w imadle. Radzę użyć dwóch kawałków drewna, żeby nie skrzywić zębatek ani nie uszkodzić materiału.
4. Zamontowanym do wiertarki kamieniem szlifierskim piłujemy każdą "dolinkę" pomiędzy zębami, tak aby ją nieco pogłębić. Staramy się przy tym zachować pierwotną krzywiznę wycięcia i uniknąć zadziorów, o które mógłby zaczepiać się łańcuch.
5. Montujemy kasetę do piasty, zakładamy łańcuch (nowy). Zmiana biegów nie będzie tak doskonała, jak w przypadku nowego komponentu, ale różnica będzie niewielka. Napęd będzie potrzebował kilkunastu kilometrów, żeby się dotrzeć. Za jakiś czas operację będzie trzeba powtórzyć. Małe zębatki, np. jedenastkę można piłować tylko raz, później zwykle brakuje miejsca na dalsze pogłębianie wycięć.
6. Analogicznie można postępować z przednimi zębatkami. Tę operację można bez problemu wykonać pilnikiem (w przypadku odkręcanych zębatek, oczywiście), tym łatwiej, że dobre zębatki zrobione są z aluminium, a to jest łatwe w obróbce.

Piotr Oleksy

bikeBoard 9/2000