Słownik terminów rowerowych

A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | Ł | M | N | O | P | R | S | Ś | T | U | V | W | X | Y | Z | Ż

A

Adrena - adrenalina, hormon walki.

A-head - połączenie ułożyskowania kierownicy z widelcem, bez gwintu, przy pomocy dociśnięcia specjalną śrubą.

Aklimatyzacja - przystosowanie do zawartości tlenu na danej wysokości.

Amor - widelec amortyzowany.

Ampule - patrz imbusy.

ASB - Anti Snake Bite, system ogumienia stworzony przez Rigidę i Continentala. Eliminuje on podwójne przebicie dętki będące wynikiem dobicia obręczy, przy niskim ciśnieniu w oponie. System ten różni się od zwykłych tym, że nie ma w nim dętki, a opona jest zakładana na specjalną obręcz, szczelnie do niej przylegającą.

Asfaltować - jeździć po asfalcie.

B

Babka - stożek zaciskowy mocujący wspornik kierownicy do szyjki widelca.

Beret - inaczej kask.

Blat - największa zębatka suportu.

BMX - Bicycle Motor Cross - rower na kołach 20" albo 24" stworzony do wyścigów na specjalnym torze lub do akrobacji.

Boster - lub breakboster, kształtem przypomina podkowę, mocowany jest do piwotów hamulcowych i zapobiega ich (piwotów) rozginaniu podczas silnego hamowania.

Buksować - pedałowaniem wprowadzić tylne koło w poślizg.

Bunny hop - patrz skok króliczy.

C

Camelbak - specjalny worek na płyn, połączenie z rurką i specjalnym ustnikiem pozwala sączyć płyn bez odrywania rąk od kierownicy.

Cantilevery - hamulce poprzedniej generacji. Piwoty wspawane są poniżej obręczy, a ramiona nie mają więcej niż 90 mm.

Carbon - (z łac. węgiel), inaczej włókno węglowe. Materiał odporny na ściskanie i rozciąganie lecz podatny na uderzenia.

Cartridge - zamknięty element, często nierozbieralny, odpowiedzialny za jedną konkretną funkcję, np. tłumik w amortyzatorze, czy oś suportu w formie pakietu.

Cieniowane rury - rury o różnej grubości ścianek na końcach grubsze. Spotyka się podwójne cieniowanie (grubość ścianki na końcach jest większa niż w środku), trzykrotne i czterokrokrotne. Klein dobiera grubość ścianki płynnie i trudno mówić o cieniowaniu dwu czy trzykrotnym.

Cięgna - linki.

CNC - obróbka metali za pomocą frezarki sterowanej numerycznie.

CroMo - patrz cromoly.

Cromoly - stop stalowy zawierający domieszkę chromu i molibdenu.

Cross country - zawody w wyścigach na przełaj dla rowerów górskich, czyli MTB. Zadaniem zawodników jest jak najszybsze pokonanie zadanego przez organizatorów dystansu. Organizowane najczęściej na trasie składającej się z pętli. Zawodnicy startują w grupie.

D

Dać po heblach - bardzo ostro zahamować.

Depnięcie - chwilowe, mocniejsze naciśnięcie na pedały.

DH - patrz downhill.

Dobić - wykorzystać cały skok zawieszenia lub, mimo powietrza w oponie, uderzyć obręczą o podłoże.

Downhill - bieg zjazdowy, konkurencja MTB.

Dual - konkurencja MTB, w której na trasie nieco dłuższej niż slalom równoległy i krótszej niż trasa DH są rozmieszczone szykany, takie jak różnego rodzaju hopki, skocznie, mostki i tym podobne. Zawodnicy startują po dwóch jednocześnie na tym samym torze. Każdy wyścig ma dwa przejazdy, a eliminacje odbywają się systemem pucharowym.

Dual slalom - slalom równoległy, czyli zawody polegające na pokonaniu slalomu, w którym na dwóch odrębnych torach ściga się dwóch zawodników. Każdy z nich musi pokonać trasę na jednym i drugim torze. Biker, którego czas dwóch przejazdów okaże się krótszy, przechodzi do następnej rundy. Zawody rozgrywane są systemem eliminacji pucharowych.

Dusza - element mechanizmu mocującego wspornik kierownicy starego typu.

Duża płyta - patrz blat.

Dzwon - wywrotka, czyli upadek.

E

F

Faceplant - w wyniku ostrego hamowania przednim hamulcem lub zablokowania przedniego koła: "wylot" przez kierownicę na twarz.

Fajka - wspornik kierownicy na "duszę".

Flatland - jedna z konkurencji BMX.

Freeride - po prostu jazda na rowerze.

Full - rower full suspension.

Full Face - patrz kask integralny.

G

Gleba - patrz dzwon.

Główka ramy - część ramy, która łączy górną i dolną rurę przedniego trójkąta ramy; w główkę ramy wbija się miski sterów.

Górny ciąg - manetki starego typu.

Grip Shift - nazwa zastrzeżona przez SRAM, określająca manetki obrotowe.

Gripy - gumowe uchwyty na kierownicę.

Guma - opona, dętka, lub przebicie dętki.

Gumki - klocki hamulcowe.

H

Hample - hamulce.

Hard core - bezkompromisowa jazda, bezkompromisowy biker; jazda, w którą wkłada się całą duszę.

Heble - klamki hamulcowe, dźwignie hamulcowe lub szczęki hamulcowe.

Hi Ten - stal o zwiększonej zawartości węgla.

Hopka - przeszkoda wybijająca w powietrze lub nierówność trasy pomagająca w wykonaniu skoku.

I

Imbusy - sześciokątne klucze wkładane do specjalnych śrub z gniazdami

Interwał - rodzaj treningu, w którym stosuje się niepełną przerwę wypoczynkową.

Iść w trupa - dać z siebie wszystko.

J

Jedenastka - najmniejszy tryb kasety Micro Drive.

K

Kartridż - patrz cartridge.

Kaseta - zespół trybów na tylnej piaście mocowany na specjalnym wielowypuście. W tym systemie ułożyskowanie jest umieszczone jest w specjalnie skonstruowanym bębenku w piaście. W odróżnieniu od wolnobiegu tryby nie są zintegrowane z łożyskami, na których się kręcą.

Kask integralny - kask z osłoną na szczękę i dolną część twarzoczaszki.

Kevlar - tkanina z włókna aramidowego, odporna na przetarcie.

Kicha - przebić dętkę.

Klamki - patrz łapy.

Kliki - patrz SPD

Komputerek - licznik rowerowy.

Kontra - nakrętka uniemożliwiająca odkręcanie się innej nakrętki, np. misce sterów lub konusowi.

Konusy - stożkowe nakrętki, stosowane w piastach z łożyskami kulkowymi, będące nastawnymi bieżniami tych łożysk. Likwiduje się nimi luzy w piastach.

Koronki - zębatki suportu.

Koszyki - tzw. noski, przykręcane do pedałów platformowych i zaciskane paskami, zapewniają "okrągły obrót".

L

Ł

Łapy - dźwignie hamulców pociągających linkę.

M

Mechanik - awaria sprzętu, "mieć mechanika".

Micro Drive -  pomysł Shimano na zmniejszenie wagi odsprzetu: mniejsze tarcze i mniejsza kaseta.

Micro Shell - cienka skorupa z folii PCV na kasku rowerowym.

Miękkie nogi - nogi niezdolne do dalszej pracy, strach.

Młynek - szybka kadencja.

Mostek - wspornik kierownicy.

Mufa suportowa - część ramy przy której łączą się dolne rurki tylnego trójkąta ramy, rura podsiodłowa i dolna rura przedniego trójkąta ramy; w mufę suportową wkręcany jest pakiet czyli środek suportu.

N

Na trzy krzyże- sposób zaplatania koła, w którym każda szprycha krzyżuje się z trzema innymi. Zaplata się także na "dwa" lub "cztery krzyże".

Napęd - zespół składający się z manetek, przerzutek, łańcucha, kasety i zębatek suportu.

Noga podaje - jest siła, dobrze się jedzie.

O

OEM - komponenty lub części przeznaczone dla fabryk i montowni rowerowych.

Ogon - podczas wyścigu coś przeciwstawnego do czołówki.

Okrągły obrót - pedałowanie poprzez naciskanie pedału stopą jednej nogi i podciąganiem drugiego pedału stopą: wpiętą w pedał SPD lub przypiętą noskami.

Ostre koło - rozwiązanie tylnej piasty wymagające ciągłego obracania korbami suportu, bez względu na to, czy rower jest napędzany czy nie.

Owijka - taśma z miękkiej tkaniny lub tworzywa służąca do owijania kierownicy.

P

Pająk - element, do którego mocuje się zębatki suportu lub kasety.

Pakiet - w skrócie: oś suportowa w formie pakietu.

Pampers - wkładka w spodenkach rowerowych, zwiększająca komfort jazdy.

Pantograf - równoległowód: mechanizm, dzieki któremu dziala tylna i przednia przerzutka.

Pedała - mówi się pedały, no chyba że "sukienka pedała".

Pegi - specjalne podpórki pod stopy, stosowane w akrobatycznych konkurencjach BMX. Przykręca się je najczęściej na wysokości osi kół.

Popłynąć - bardzo się spocić albo patrz "ugotować się".

Półka - inaczej głowica widelca.

PRS - system antyprzebiciowy ogumienia, redukujący prawdopodobieństwo przebicia.

Przedni trójkąt - przednia część ramy rowerowej. Łączy on główkę ramy (sterówkę) z rurą podsiodłową oraz z mufą suportową, a wypadku niektórych Full suspension z główną osią obrotu.

Przelotka - opora pancerza.

Puścić - nie utrzymać tempa.

R

Rafka - obręcz, felga.

Rajfa - opona.

Rampa - specjalny tor, o przekroju bocznym w kształcie rynny, do wykonywania akrobacji na BMX.

Resor - pogardliwie: widelec amortyzowany lub element amortyzujący w rowerach full suspension.

Rogi - no wiecie co, to wie nawet moja mama.

Rolki - kółeczka tylnej przerzutki.

Rotor - urządzenie pozwalające na obracanie kierownicy dookoła własnej osi i jednocześnie umożliwiające używanie przedniego hamulca na linkę.

Rura - pogardliwie: kierownica.

S

Semislick - opona o nieznacznym bieżniku w środku szerokości i tradycyjnych bolcach na bokach, umożliwiających wykonywanie zakrętów. Stworzona z myślą używania w terenie.

Silent Clutch - nazwa zastrzeżona przez Shimano, określa mechanizm bębenka kasety pracującego bez hałasu. Nie ma zapadek.

SIS - pogardliwe określenie najtańszej przerzutki Shimano, oznakowanej jedynie symbolem SIS.

Skok króliczy - wyskok w powietrze bez pomocy skoczni.

Slick - opona bez lub z bardzo nieznacznym protektorem, przeznaczona do jazdy po asfalcie.

Snake bite - charakterystyczne przebicie dętki, dobita dętka kaleczy się o obręcz, powstają dwa otwory którymi uchodzi powietrze.

SPD - Shimano Pedalling Dynamics - pedały zatrzaskowe.

Stery - łożyska sterowe.

Stolik - skok, w którym tylne koło ustawione jest równolegle do powierzchni ziemi.

Stójka - ewolucja polegająca na staniu rowerem w miejscu z nogami na pedałach.

Street - jedna z konkurencji BMX.

Strzał w orzechy - uderzenie górną rurą ramy w krocze.

Suport - korbowód, czyli korby wraz z zębatkami.

Sworzeń - bolec łączący ogniwa łańcucha.

Szlify - otarcia po upadku.

Sztyca - wspornik siodełka.

Szytka - specjalny rodzaj opony zintegrowanej z dętką, wymaga specjalnej obręczy i nie jest stosowany do innej jazdy niż szosowa.

Ś

Ścigant - zawodnik, szybki biker lub szosowiec.

Ślimak - wózek lub prowadnik łańcucha w tylnej przerzutce, wraz z rolkami.

Środek suportu - patrz pakiet.

T

Tarcza - popularnie: skrót od tarczy hamulcowej.

Tarcza suportu - jedno z kół zębatych suportu. Największa tarcza to blat.

Teleskop - patrz amor.

Tętno maksymalne - szybkość pracy serca podczas wysiłku maksymalnego, parametr ten pozwala określić zakres pracy i rodzaj wysiłku.

Ti - skrót od tytan.

Tłumienie dobicia - funkcja amortyzacji pozwalająca kontrolować szybkość ugięcia zawieszenia.

Tłumienie odbicia - funkcja amortyzacji pozwalająca kontrolować szybkość rozprężenia się zawieszenia.

Trakcja - przyczepność.

Trick- ewolucja (wychodząca poza wyobraźnię "zwykłych" ludzi) na rowerze.

Trzy sześć - ewolucja polegająca na wykonaniu obrotu o 360° dookoła osi pionowej.

Trzymać koło - jechać w cieniu aerodynamicznym albo dotrzymywać tempa prowadzącemu.

U

Ugotować się - narzucić sobie zbyt szybkie tempo i nie wytrzymać do końca dystansu.

Uślizg - poślizg koła.

V

V-Brake - nazwa zastrzeżona przez Shimano na określenie hamulców typu Side pull. Ich konstrukcja zakłada długie dźwignie uruchamiane przez linkę ułożoną prostopadle do ramion hamulca.

W

Wachlarz - błotnik.

Wahacz - konstrukcja zawieszenia tylnego koła w rowerze typu Full.

Wheelie - jazda na tylnym kole.

Wózek - część przerzutki zawiadująca naciągiem łańcucha.

Wyciskacz do sworzni - urządzenie pozwalające rozpiąć łańcuch.

X

XC - patrz cross country.

Y

Z

Zacisk - szybko-zamykacz, mimośrodowe zapięcie kół lub siodełka.

Zryw - ruszenie rowerem lub mocniejsze depnięcie w pedały, powodujące utratę przyczepności tylnego koła.

Ż

Żółwik - pancerz chroniący lędźwiową część kręgosłupa.

Miłosz Kędracki

bikeBoard 11-12/1998