Sklep	Aukcje	Forum	Biuletyn	Klipy	Napisz do nas

Sztyce podsiodłowe

Rodzaje regulacji

Co to jest wspornik siodła, czyli inaczej sztyca podsiodłowa - każdy wie. Każda, niezależnie od rozmiaru, ceny i patentu mocującego umożliwia regulację: góra-dół, przód-tył i kąta nachylenia siodełka. Dwie pierwsze regulacje we wszystkich typach działają podobnie, natomiast łatwość z jaką regulujemy kąt nachylenia siodła, zależy od rodzaju zastosowanego zacisku - precyzyjniejsze są dwuśrubowe.

Dwa rodzaje wsporników

Z zaciskiem umiejscowionym w osi rury podsiodłowej, (bezpośrednio nad tą rurą), i z zaciskiem cofniętym (nawet do kilku centymetrów). Nie jest obojętne, jaką sztycę zastosujemy - w przypadku źle dobranej zakres regulacji przód-tył może nie wystarczyć do optymalnego usadowienia się na rowerze. Obecnie, zwłaszcza w rowerach full suspension, spotykamy bardzo zróżnicowane kąty, pod którymi wspawane są rury stabilizujące wsporniki siodła. Niektórzy projektanci stosują radykalne kąty. Takie rozwiązanie powoduje to, że wysuwając wspornik do góry zwiększa się zarazem odległość pomiędzy siodełkiem a kierownicą. Niektóre rowery są skonstruowane inaczej i właśnie wspornikiem z wysuniętym jarzmem można całość skompensować. Projektując ramę przypisano do każdej konkretny rodzaj wspornika. Przy samodzielnym składaniu roweru lepiej "odgapić", co stosuje producent seryjnych rowerów, niż eksperymentować.

Uniwersalna metoda znalezienia pozycji na siodełku

Siadamy na rower swobodnie i wygodnie, ręce na kierownicy, stopy na pedałach, pierwszy staw palucha znajduje się powyżej osi pedału. Korby w poziomie.

Górny koniec pionu oprzeć na rzepce kolana, opuszczony swobodnie powinien wskazywać oś pedału. Taka pozycja jest optymalna dla kolarzy XC i szosowców. W konkurencjach grawitacyjnych, gdzie efektywność pedałowania podporządkowana jest łatwości prowadzenia maszyny na stromych zjazdach, pion może opadać z tyłu osi pedału.

I jeszcze jedno: sprzedawcę, który wciska człowieka na za mały lub za duży rower, a koryguje to przesuwając maksymalnie siodło w przód lub w tył, waliłbym w łeb bez ostrzeżenia, ta regulacja nie służy do niwelacji źle dobranego rozmiaru ramy, tylko sytuowaniu środka ciężkości rowerzysty pomiędzy osiami kół!

Środki bezpieczeństwa a rozmiary

Należy bezwzględnie przestrzegać stosowania sztycy o rozmiarze zalecanym przez producenta ramy, jeśli go nie znamy pomagamy sobie tzw. sprawdzianem rozmiaru sztycy (rys.), lub w ostateczności metodą prób i błędów. Już sztyca za mała o 0,2 mm może spowodować pękanie rury podsiodłowej w poprzek, od końca jej rozcięcia. Dotyczy to zwłaszcza ram aluminiowych.

Może zdarzyć się, że sztycy o odpowiedniej średnicy nie sposób w kraju dostać. Wtedy miast kilkumiesięcznego przymusowego przestoju warto rozważyć rozwiercenie ramy na rozmiar wyżej. Czasem usunięcie zapieczonej sztycy pozostawia w ramie trwałe ślady i zadziory - wtedy również użycie rozwiertaka może być konieczne. Najlepiej byłoby użyć mechanicznego rozwiertaka stałego i korzystać z profesjonalnego uchwytu do ramy przeznaczonego specjalnie do jej rozwiercania. Takie urządzenia jednak posiadają jedynie manufaktury produkujące rowery, i to najczęściej w jednym rozmiarze - 27,2 mm. Skazani więc jesteśmy na użycie ręcznego rozwiertaka nastawnego. Korzystanie z tego narzędzia jest tylko pozornie proste - nie znam nikogo korzystającego regularnie z tego urządzenia kto przynajmniej raz nie wpadł na minę i nie spaprał rozwiercania. Radzę więc skorzystać z usług kogoś, kto zajmuje się tym profesjonalnie. Jeżeli już musicie robić to sami, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

śruby regulacyjne, zwiększające średnicę rozwiertaka, za każdym razem dokręcamy nie więcej niż po ćwierć obrotu;
przy rozwiercaniu czy też wycofywaniu rozwiertaka kręcimy wyłącznie w prawo, nawet gdy czujemy, że coś jest nie tak - gdy zaczniemy kręcić odwrotnie, będzie tylko gorzej;
po każdym rozwierceniu szczotką o sztywnym włosiu (ale nigdy drucianą!) dokładnie czyścimy rozwiertak z opiłków; to ważne, bo gdy opiłek dostanie się między pióro a powierzchnię rozwiercaną rozwiertak bierze nierówno i powstają zadziory - trudno to potem naprawić - dotyczy to zwłaszcza ram aluminiowych.
po każdym rozwierceniu docelową sztycą uważnie sprawdzamy, czy to "już", bo bardzo łatwo przesadzić.

Należy wiedzieć, że jeżeli rozwiercamy lekko wygiętą rurę, np. ściągniętą od spawania, rozwiertak nastawny tego wygięcia całkiem nie zniweluje i częściowo powtórzy błąd. Trzeba próbować zlikwidować to przed rozwiercaniem, np. przy pomocy ciasno nawiniętego papieru ściernego na dobrze dopasowaną rurkę. Nie ryzykowałbym rozwiercania ekstremalnie lekkich ram, mogą tego nie wytrzymać. Pamiętajcie: jeżeli dystrybutor przyłapie Was na rozwierconej ramie to tracicie natychmiast gwarancję!

Sposób Pogotowia Rowerowego: Jeżeli w płynnym wsunięciu sztycy przeszkadzają jedynie małe nieregularności, można spróbować następującego sposobu: do wiertła butaprenem przykleić na krzyż dwa paski płótna ściernego 120 o długości 4-6 cm tak, żeby utworzyły wiatraczek (środkiem ściernym na zewnątrz). Włożyć "wiatraczek' do środka i delikatnie i niezbyt długo "rozwiercać", co chwilę sprawdzając czy wspornik gładko się wsuwa. Należy pamiętać o tym, że zadziory mogą znajdować się tam, dokąd potrzeba wsunąć wspornik.

Smarować?

Żeby zapobiec zapieczeniu sztycy, należy ją posmarować smarem stałym - może to jednak powodować jej stopniowe opadanie pod ciężarem rowerzysty. Czasem z tego powodu należy zlikwidować smar, a nawet posmarować sztycę rozpuszczoną w denaturacie kalafonią (wystarczy odrobina). Polecam to jednak jedynie tym, którzy czasem siodłem w górę i w dół poruszają, jeśli nie, to sztyca z ramą może zintegrować się na stałe.

Janusz Stan - Foto: Miłosz Kędracki, mat. prod. - Rys. Marcin Klag

bikeBoard 10/2001