Polskie wertepy

Polskie wertepy: Beskid Mały

Beskid Mały, jak sama nazwa wskazuje, zajmuje stosunkowo niewielką powierzchnię. Składają się na niego dwie części - zachodnia i wschodnia, przedzielone doliną Soły ze znanymi jeziorami zaporowymi: Żywieckim, Międzybrodzkim i Czaniec. Znajdziecie tam co prawda mniej niż gdzie indziej widokowych hal i szczytów, ale za to można doskonale pojeździć. Grzbietami prowadzą przeważnie mocno wijące się drogi, przechodzące czasem w ciekawe technicznie, kamieniste ścieżki. Stoki są przeważnie strome, dobrze jest więc znać odpowiednie trasy do podjazdów. W przeciwnym razie można łatwo zafundować sobie długi spacer z rowerem na plecach.

Położenie i dojazd

Beskid Mały położony jest na północ od Beskidu Śląskiego i Żywieckiego. Na jego obrzeżu leżą Bielsko-Biała, Żywiec, Sucha Beskidzka, Wadowice, Andrychów i Kęty. Przez wszystkie te miejscowości przebiega linia kolejowa, więc dojazd jest bardzo prosty. Oprócz wymienionych, ważnymi miejscowościami są również Porąbka i Międzybrodzie. W sezonie można tam znaleźć wiele miejsc noclegowych i wykąpać się w jeziorze. Dużym atutem tych terenów jest też stosunkowo niewielka odległość ze Śląska i z Krakowa - samochodem można dotrzeć na miejsce w mniej więcej godzinę.

Kiedy jechać

Najlepszy sezon przypada na ten sam okres co w Beskidzie Śląskim, czyli od czerwca do połowy, a czasami do końca października. Jak wszędzie w Beskidach najpiękniej i najlepiej jeździ się pogodną jesienią. Można wybierać się już od kwietnia, ale jeszcze trzeba się liczyć z możliwością spotkania śniegu w lesie i miejscami głębokim błotem. To ostatnie często zdarza się na odcinku od Przełęczy Kocierskiej do podnóża Łamanej Skały oraz od Gibasów Wierchu do Ściszków Gronia. Pamiętajcie o tym wybierając się po deszczu - w niektórych miejscach bez problemu można zanurzyć koła po osie!

W lipcu i sierpniu Beskid Mały, dzięki temu, że szlaki przebiegają w większości w lesie, może stanowić dobre miejsce na ucieczkę od upałów.

Punkty wypadowe i najciekawsze trasy

Ze wszystkich miejscowości wymienionych na początku można poprowadzić bardzo ciekawą jednodniową trasę. Proponuję jednak wybrać się kiedyś na trzy dni, na przykład na przedłużony weekend i zatrzymać w jednym z ośrodków nad jeziorem Żywieckim lub Międzybrodzkim. Tanio można zanocować w schronisku PTSM w Żywcu. Będziecie mogli w ciągu trzech dni przejechać prawie wszystkie najważniejsze trasy.

Na pierwszy dzień proponuję wybrać się w część zachodnią, czyli grupę Magurki Wilkowickiej. Nie polecam szlaku przez Czupel - jest za stromo i znacznie lepiej jest podjechać asfaltem na przełęcz Przegibek i stamtąd na Magurkę Wilkowicką (łatwiej) lub Gaiki i Hrobaczą Łąkę (trudniej). Na Hrobaczą Łąkę można również podjechać drogą z Żarnówki.

Drugiego dnia proponuję podjechać (najlepiej samochodem) na Przełęcz Kocierską i stamtąd ruszyć czerwonym szlakiem na Leskowiec. Odcinek przed i za Łamaną Skałą jest bardzo ciekawy technicznie - wijąca się wąska, miejscami skalista lub pokryta kamieniami ścieżka. Trudność jest akurat w sam raz taka, żeby nie kląć, ale dobrze się bawić. W schronisku na Leskowcu można odpocząć i coś zjeść (polecam żurek, ale trzymajcie się z dala od naleśników!). Po przerwie trzeba wrócić tym samym szlakiem pod Łamaną Skałę, a następnie skręcić w lewo na szlak zielony. Na początku jest trochę trudno, dalej znacznie łatwiej. Trzymając się zielonych znaków (uwaga! można pomylić z niebieskimi) dotrzecie na Ściszków Groń, a z niego do Kocierza. Jeżeli przyjechaliście samochodem, trzeba po niego podjechać na przełęcz. Jeżeli nie, możecie zjechać drogą do Oczkowa nad jeziorem Żywieckim.

W ostatni dzień warto wybrać się na górę Żar. Prowadzi na nią asfaltowa droga. Mniej więcej w 1/3 podjazdu, powyżej szkoły szybowcowej, znajduje się tajemnicze miejsce, w którym, jak twierdzą niektórzy występują zaburzenia grawitacji. Być może jest to tylko złudzenie optyczne, ale nagle w czasie podjazdu dostaje się nagłego przyspieszenia, a w czasie zjazdu niespodziewanie traci prędkość, mimo, że wydaje się, że powinno być odwrotnie. Dzieje się tak na odcinku około 200 m. Proponuję pojeździć tam przez chwilę w kółko - zabawa jest dobra. Na szczycie Żaru znajduje się imponujący sztuczny zbiornik wodny elektrowni szczytowo - pompowej i miejsce do startów dla szybowników, lotniarzy i glajciarzy. Dalej można pojechać czerwonym szlakiem na przełęcz Kocierską. Nastawcie się na kilka trudnych miejsc. Jeżeli będziecie mieli mało czasu, możecie w połowie drogi zjechać niebieskim szlakiem do Tresnej. Od połowy staje się jednak stromy i trudny. Znacznie przyjemniejszy jest zjazd drogą z przełęczy Kocierskiej przez dolinę Wielkiej Puszczy do Porąbki.

Mapy i przewodniki

Duża część Beskidu Małego widoczna jest mapie "Beskid Śląski i Żywiecki". Pozostały fragment obejmuje mapa "Beskid Makowski". Dostępna jest również osobna mapa "Beskid Mały" (wszystkie wydane przez PPWK S.A. 1:75 000). Trzy ciekawe trasy dokładnie opisuje przewodnik "Najlepsze wycieczki na rowerze górskim. Beskidy - część zachodnia". Opisy zawierają także niezbędne mapki będące fragmentami wyżej wymienionych. W specjalistycznych księgarniach dostępnych jest też kilka przewodników dla turystów pieszych.

Możliwości noclegów w górach

Na koniec jeszcze coś dla tych, którzy nie chcą spać w jednym miejscu. Możecie zaplanować ciekawy przejazd z Bielska-Białej do Suchej Beskidzkiej lub Wadowic. Do dyspozycji macie dwie chatki studenckie (pod Rogaczem koło Bielska i pod Potrójną koło Kocierza), dwa schroniska PTTK (na Magurce Wilkowickiej i na Leskowcu) oraz stację turystyczną na Hrobaczej Łące. Chatki (schroniska) studenckie są najtańsze i najsympatyczniejsze. Do dyspozycji macie całą urządzoną kuchnię. Czynne są zawsze w czasie wakacji i w weekendy.

Adam Michalik

bikeBoard 10/1997