Polskie wertepy

Polskie wertepy: Beskid Śląski

Cały Beskid Śląski bardzo dobrze nadaje się do jazdy na rowerze górskim. Wiele jest różnego rodzaju dróg, wyprowadzających na grzbiety lub szczyty. Można łatwo zdobyć wysokość podjeżdżając asfaltem lub kolejką linową, a następnie jechać dalej w terenie. Większość szlaków jest przejezdnych, choć przeważnie dobrze jest wiedzieć, w którą stronę z nich korzystać - ścieżka będąca świetna do technicznego zjazdu może okazać się nie do pokonania w górę. Jeżdżąc po szlakach trzeba zachować dużą ostrożność - w Beskidzie Śląskim praktycznie zawsze spotkacie turystów pieszych. Pamiętajcie - szlaki, które dzielimy z pieszymi nie są trasami do trenowania downhillu! Beskid Śląski oferuje na szczęście sporo nieoznakowanych dróg i ścieżek, na których można czuć się swobodnie. Trudność tras zależy oczywiście od tego, jak je zaplanujemy - można pojeździć krótko i łatwo lub skatować się na 90-kilometrowej trasie po górach. W terenie należy spodziewać się dużej liczby kamieni i często spotykanych korzeni. Gładkich ścieżek jest stosunkowo niewiele. Jeżeli więc nie macie amortyzatora, a planujecie go kupić, zróbcie to przed wyjazdem.

Położenie i dojazd

Beskid Śląski jest najbardziej na zachód wysuniętą częścią polskich Karpat. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że na wschodzie ogranicza go dolina Soły, na południu i zachodzie granica ze Słowacją i Czechami, zaś na północy drogi z Żywca do Bielska-Białej i z Bielska-Białej do Cieszyna. Najważniejsze miejscowości to Bielsko-Biała, Skoczów, Ustroń, Wisła, Szczyrk, Brenna, Istebna i Koniaków. Z dotarciem do nich nie ma żadnych problemów. Częste połączenia kolejowe pozwalają dojechać pociągiem ze Śląska do Ustronia, Wisły i Bielska-Białej. Bardzo dobrze rozwinięta jest też komunikacja autobusowa z Bielska-Białej i Wisły. Jeżeli więc chcecie rozłożyć się gdzieś na tydzień i jeździć "na lekko", nie będziecie mieli żadnego problemu z dotarciem na miejsce - sakwy są zbędne.

Kiedy jechać

Jak zwykle, trudno to jednoznacznie określić. Generalnie rzecz biorąc można próbować wybierać się już od połowy kwietnia, ale trzeba się liczyć z tym, że nawet, gdy na otwartej przestrzeni nie ma śniegu, najprawdopodobniej spotkamy go w lesie - będzie mokry i grząski. Często utrzymuje się do pierwszych tygodni maja. Po ustąpieniu śniegu przez jakiś czas spotkacie gęste błoto. Świetnymi miesiącami do wyjazdu są czerwiec i wrzesień - pogoda jest w miarę pewna, a ludzi nie ma za wiele. Oczywiście dobre są także lipiec i sierpień. Jeżeli traficie na okres upałów, liczcie się z plagą much. Najpiękniejszym okresem w Beskidach jest przełom września i października. Jeżeli pogoda dopisuje, to jest to moim zdaniem najlepszy czas na wyjazd - jest w miarę pusto, kolory lasów są oszałamiające a przy tym nie jest już gorąco. Do końca października przeważnie bywa nieźle, ale w ostatnim tygodniu i później w listopadzie można już liczyć się z przymrozkami i opadami śniegu.

Punkty wypadowe i najciekawsze trasy

Praktycznie wszystkie rejony Beskidu Śląskiego są dostępne przy wykorzystaniu dwóch miejsc: Szczyrku i okolic Wisły, jako punktów wypadowych.

Wisła

Jeżeli macie ochotę pojeździć przez kilka dni bez obciążenia, jest to najlepsze miejsce na bazę. Baza noclegowa jest bardzo dobrze rozwinięta i łatwo można znaleźć miejsca w praktycznie każdym przedziale cenowym. Najprościej uzyskać informację za pośrednictwem Biura Obsługi Ruchu Turystycznego w Wiśle - tel. (033) 553560, 553480.

Najlepiej mieszkać w dolinie, ale jeżeli wolicie gdzieś wyżej, są cztery schroniska PTTK - na Stożku, pod Tułem, na Równicy i na Przysłopie pod Baranią Górą oraz schronisko studenckie w przysiółku Pietraszonka koło Istebnej. To ostatnie jest szczególnie godne polecenia gdy chcecie sami przygotowywać wszystkie posiłki - dostępna jest cała w pełni wyposażona kuchnia, a przy tym ceny są bardzo niskie. Najciekawsze trasy w okolicach Wisły przebiegają grzbietami okalającymi dolinę - pasmem Stożka i Czantorii oraz odgałęzieniem pasma Baraniej Góry od przełęczy Salmopolskiej do Równicy. W Ustroniu działa wyciąg krzesełkowy na Czantorię, którym można wyjeżdżać z rowerem.

Trudno pominąć również Baranią Górę (1220 m n.p.m.) - okolice szczytu są bardzo trudne technicznie - z jednej strony nieprawdopodobne korzenie a z drugiej wąska, bardzo kamienista ścieżka, ale jak najbardziej możliwa do przejechania. Ciekawe możliwości otwierają również okolice Koniakowa i Istebnej. Warta polecenia jest tu zwłaszcza szutrowa droga z Lalik do Jaworzynki. Jeżeli nie zamierzacie nocować w Szczyrku, możecie wybrać się z Wisły na Skrzyczne i wrócić przez przełęcz Salmopolską. Wyzwaniem dla wielbicieli sportów ekstremalnych może być pętla dookoła Wisły i Ustronia - przez Czantorię, Stożek, Kubalonkę, Baranią Górę, Malinowską Skałę, Trzy Kopce i Równicę - około 90 km i 2500 m różnicy poziomów.

Szczyrk

Drugim bardzo dobrym punktem wypadowym jest Szczyrk. Tu również baza noclegowa jest bardzo dobra i nie powinniście mieć problemów ze znalezieniem miejsc. Cztery okoliczne schroniska PTTK - na Skrzycznem, Klimczoku, Błatniej i Szyndzielni położone są wysoko i nocowanie z nich zmniejsza liczbę dostępnych tras. Lepiej więc rozlokować się gdzieś w dolinie. Szczyrk posiada sieć własnych szlaków MTB. Są one stosunkowo krótkie i nie pokrywają wszystkich ciekawych tras, ale niewątpliwie będą pomocne. Na pobyt w Szczyrku proponuję zarezerwować sobie od 1 do 4 dni. Ciekawa i bez problemów możliwa do odbycia w jeden dzień jest trasa dookoła doliny. Na Skrzyczne (1257 m n.p.m. - najwyższy szczyt Beskidu Śląskiego) można wjechać wyciągiem krzesełkowym. W ten sposób ułatwimy sobie wycieczkę oszczędzając dość długiego podjazdu (600 m różnicy poziomów). Wyciąg wykorzystać można do treningów downhillu - zjeżdżać można korzystając częściowo z tras narciarskich. Kolejna ciekawa możliwość to wycieczka na Klimczok i Błatnią. Wrócić można przez Brenną i przełęcz Karkoszczonkę lub przez Jaworze, Bielsko-Białą Olszówkę i Szyndzielnię. Na Szyndzielnię kursuje kolejka gondolowa, którą również można wyjechać z rowerem. Można też wybrać się na Baranią Górę lub Równicę i wrócić przez przełęcz Salmopolską.

Dojazd

Drogi dojazdowe od strony Śląska (również dla Warszawy, Łodzi i Poznania):

• Do Bielska-Białej i Szczyrku: drogą szybkiego ruchu przez Tychy i Pszczynę. Jadąc przez Mikołów można skrócić drogę omijając Tychy.
• Do Skoczowa, Brennej, Ustronia, Wisły, Istebnej i Koniakowa: drogą szybkiego ruchu przez Mikołów i Żory.

Drogi dojazdowe od strony Krakowa (również dla Lublina, Radomia, Przemyśla, Rzeszowa i Tarnowa):

• Wariant 1: z Krakowa do Bielska jedziemy cały czas "dwupasmówką": najpierw autostradą A4 do zjazdu na Bielsko-Białą i dalej drogą szybkiego ruchu przez Tychy i Pszczynę. Jadąc do Skoczowa, Brennej, Ustronia, Wisły, Koniakowa lub Istebnej, należy skręcić na początku Bielska-Białej w prawo na Cieszyn.
• Wariant 2: krótszy o około 40 km, ale prowadzący w większości wąskimi krętymi drogami przez wiele miejscowości. Z Krakowa wyjeżdżamy w stronę Myślenic i Zakopanego. Po około 15 km zjeżdżamy w prawo (drogowskaz Bielsko-Biała) i jedziemy przez Wadowice, Andrychów i Kęty. Jadąc do Skoczowa, Brennej, Ustronia, Wisły, Koniakowa lub Istebnej po dojechaniu do Bielska nie wjeżdżamy do centrum, ale kierujemy się obwodnicą w prawo w kierunku Cieszyna.

Mapy i przewodniki

Wybór jest ogromny - przewodników dla turystów pieszych ukazało się tak wiele, że nie będziemy tu przytaczać ich tytułów - zaglądnijcie po prostu do księgarni. Dwa lata temu ukazał się przewodnik "Najlepsze wycieczki na rowerze górskim. Beskidy - część zachodnia" obejmujący również Beskid Śląski. Znajdziecie w nim bardzo dokładne opisy i mapki wszystkich wspomnianych wyżej tras wraz z wieloma dodatkowymi wariantami. Oprócz tego zawiera on poradnik wprowadzający w tajniki jazdy w górach. Dostępny jest w wielu księgarniach prowadzących dział turystyczny.

Ukazały są również broszurowe przewodniki - "Rowerem górskim dookoła Wisły" oraz "Górskie szlaki rowerowe w Szczyrku". Niestety, są one dostępne tylko na miejscu. Jeżeli chodzi o mapy, jest ich niemal tak dużo, jak przewodników pieszych - żadna inna część Beskidów nie doczekała się tylu opracowań. Najpowszechniejsza jest mapa PPWK "Beskid Śląski i Żywiecki" 1:75 000, ale warto zaopatrzyć się również w mapę "Ustroń, Wisła, Szczyrk" również PPWK, ale z serii planów miast. Jest dokładniejsza (1:25 000) i bardzo dobrze pokazuje wiele leśnych dróg. Warte uwagi są także mapy wydawnictwa Witański - polecam zwłaszcza "Beskid Śląski" 1:50 000. Można również dostać mapki okolic poszczególnych miejscowości w skali 1:20 000.

Adam Michalik

bikeBoard 9/1997